Znajduje się w owocach pieprzu - jest substancją organiczną pochodzenia naturalnego
, należącą do tej samej grupy związków, co kapsaicyna
(alkaloidy). Piperyna odpowiada za ostrość
tej przyprawy. Dlatego też pieprz (czarny, biały oraz zielony) bardzo szybko znalazł zastosowanie w przemyśle spożywczym, jako dodatek do potraw, podkręcacz smaku ![]()
Piperyna m.in.:
- wspomaga odchudzanie, ponieważ podnosi temperaturę ciała


- niweluje wolne rodniki (działa przeciwutleniająco
) - zwalcza drobnoustroje


- przeciwdziała skurczom
- łagodzi stany zapalne


- ochrania wątrobę
- zapobiega biegunkom


- wykazuje działanie przeciwdepresyjne

A to nie koniec, lista jest jeszcze dłuższa... ![]()
![]()
Lecznicze właściwości pieprzu znane były już wieki temu i wykorzystywane w tradycyjnej medycynie chińskiej
oraz indyjskiej
Stosowano go podczas dolegliwości trawiennych
, chorób serca
, przy anginie czy gangrenie.
Ciekawostka![]()
Napar z korzenia pieprzu długiego (Piper longum) jest w Indiach podawany matce
po urodzeniu dziecka, aby wywołać wydalenie łożyska.
W dalszej części skupimy się głównie na opisie leczniczych właściwości Piper longum, które to zawdzięcza obecnej w nim m.in. piperynie ![]()
DZIAŁANIE PRZECIWNOWOTWOROWE ![]()
Ekstrakt alkoholowy z pieprzu długiego oraz piperyny przyczynia się do zahamowania rozwoju guza u myszy
, którym zainicjowano proces karcynogenezy
komórkami puchliny chłoniaka Daltona. Ponadto podanie tego ekstraktu wydłużyło życie tych zwierząt ![]()
Wykazano także, że piperyna posiada działanie cytotoksyczne w stosunku do komórek puchliny brzusznej Daltona i komórek raka
puchliny Ehrlicha.
DZIAŁANIE ANTYOKSYDACYJNE
Pieprz długi zdaje się posiadać obiecujący potencjał przeciwutleniający przeciwko szkodom wywołanym przez wolne rodniki. Ekstrakt z eteru naftowego i piperyny obniża poziom tych reaktywnych związków w organizmie, wykazując tym samym aktywność antyoksydacyjną.
DZIAŁANIE HEPATOPROTEKCYJNE (CHRONIĄCE WĄTROBĘ)
Ekstrakt z owoców pieprzu stymuluje regenerację wątroby poprzez wpływ na ograniczenie zwłóknienia jej, nie zapewnia jednak ochrony przed ostrym uszkodzeniem narządu ani marskością wątroby. Piperyna natomiast chroni komórki wątroby przed toksycznym
wpływem niektórych związków chemicznych, np. tetrachlorku węgla (silnie hepatotoksyczny
).
DZIAŁANIE PRZECIWZAPALNE ![]()
Zostało potwierdzone w badaniach na szczurach
, którym podawano wywar
z owoców pieprzu długiego. U zwierząt
pojawił się obrzęk wywołany przez karageninę (dodatek stosowany do konserwowania żywności
). Zastosowany wywar złagodził powstały stan zapalny ![]()
DZIAŁANIE IMMUNOMODULUJĄCE (WZMACNIAJĄCE ODPORNOŚĆ) ![]()
![]()
Popularny preparat ajurwedyjski
(starożytnej medycyny indyjskiej), zawierający w składzie pieprz długi przetestowano na myszach
chorych na lambliozę (choroba pasożytnicza). Stwierdzono, że preparat ten aktywuje komórki układu odpornościowego ![]()
(dokładniej makrofagi). Wskazuje to na działanie immunostymulujące substancji czynnych, zawartych w pieprzu (w tym piperyny).
DZIAŁANIE PRZECIWBAKTERYJNE
Wykazano, iż wyciągi z pieprzu długiego (eterowe i octanowe) wywierają działanie przeciwdrobnoustrojowe ![]()
na różne mikroorganizmy.
DZIAŁANIE PRZECIWZAKRZEPOWE
Piperyna hamuje agregację płytek krwi, która to jest indukowana przez czynnik aktywujący płytki, kolagen oraz kwas arachidonowy, ale nie przez trombinę (enzym osocza krwi
umożliwiający jej krzepnięcie).
DZIAŁANIE PRZECIWHIPERLIPIDEMICZNE (WYSOKIEMU POZIOMOWI LIPIDÓW WE KRWI
)
Ekstrakt etanolowy z owoców pieprzu długiego zawiera m.in. piperynę jako główny składnik przeciwhiperlipidemiczny. Aktywność ta została wykazana póki co tylko in vivo, jednak była porównywalna z komercyjnie dostępnym lekiem przeciwhiperlipidemicznym - symwastatyną
.
DZIAŁANIE PRZECIWBÓLOWE ![]()
Przeprowadzono badania, w których myszom
i szczurom
podawano doustnie
wodną
zawiesinę proszku z korzenia pieprzu długiego, o rożnym stężeniu. U szczurów
oceniano wpływ na opóźnienie czasu reakcji na bodziec termiczny
, a u myszy
stopień „skręcania się” z bólu w reakcji na bodziec chemiczny. Uzyskane efekty wyższych stężeń zawiesiny korelowały z działaniem niesteroidowych leków przeciwzapalnych
(NLPZ). Zarówno ibuprofen, jak i większa dawka pieprzu długiego wykazywały 50% ochronę przed „zwijaniem się” z bólu. Opóźnienie czasu reakcji na bodziec termiczny
wyniosło mniej niż 6% dla różnych dawek pieprzu długiego (dla porównania pentazocyna
- opioidowy lek przeciwbólowy - daje 100%). Pozwala to na wysunięcie wniosku, że korzeń tej rośliny
wytwarza słabo znieczulający, lecz silny „lek”
przeciwbólowy typu opioidowego.
DZIAŁANIE NA IMAGO (DOROSŁE OWADY
)
Zależne od dawki działanie owadobójcze ![]()
ekstraktu etanolowego z pieprzu długiego zaobserwowano wobec komara egipskiego
- głównego wektora dengi (choroby wirusowej
) i gorączki
krwotocznej dengi. Ekstrakt ten wyróżniał się imponującą aktywnością zabójczą w stosunku do dorosłych samic komarów
, które to roznoszą wirusa ![]()
DZIAŁANIE PRZECIWDEPRESYJNE ![]()
Ekstrakcja etanolem owoców pieprzu długiego daje nam piperydynę oraz alkaloid piperynę, będące inhibitorem oksydazy monoaminowej (enzymu kluczowego podczas rozwoju m.in. depresji). Dlatego też owoce owej rośliny
stanowią obiecującego kandydata dla farmakoterapii
w walce z depresją ![]()
ROZSZERZANIE NACZYŃ KRWIONOŚNYCH ![]()
Piperyna wyizolowana z owoców pieprzu długiego wykazała zdolność do indukowania mechanizmu rozszerzania naczyń krwionośnych ![]()
ZWIĘKSZANIE DOSTĘPNOŚCI BIOLOGICZNEJ ![]()
Wykazano, że piperyna poprawia biodostępność
terapeutyczną różnych leków
, prawdopodobnie dzięki modulowaniu dynamiki błony komórkowej (jej przepuszczalności). Mechanizm ten nie jest jeszcze do końca poznany. Poza tym piperyna zwiększa biodostępność
fenytoniny (leku
o działaniu przeciwdrgawkowym i przeciwarytmicznym) po podaniu doustnym
u ludzi ![]()
![]()
DZIAŁANIE PRZECIW OTYŁOŚCI
Farmakologiczne
hamowanie enzymu odpowiedzialnego za metabolizm kwasów tłuszczowych oraz glukozy dało szansę na rozwinięcie terapii w leczeniu otyłości. Powoduje to bowiem zmniejszenie otłuszczenia ciała oraz podnosi wrażliwość na insulinę
Związki zawierające grupy piperydynowe (m.in. piperyna) są uważane za potencjalne inhibitory tego enzymu.
DZIAŁANIE PRZECIWRADIACYJNE ![]()
Radioochronną właściwość ekstraktu etanolowego z owoców pieprzu długiego badano u myszy
szwajcarskich
Otrzymano pozytywny wynik, ekstrakt zapewniał ochronę przed promieniowaniem
, poprzez wpływ na produkcję niektórych enzymów ważnych szlaków metabolicznych.
DZIAŁANIE KARDIOPROTEKCYJNE ![]()
Działanie ekstraktu metanolowego z owoców pieprzu długiego oceniono na antybiotyku
o działaniu cytotoksycznym, znanego dawniej pod nazwą adriamycyna. Jednym z działań niepożądanych tego leku
jest uszkodzenie mięśnia sercowego
(kardiotoksyczność). Badanie przeprowadzono na szczurach
Leczenie adriamycyną spowodowało u zwierząt zmiany zwyrodnieniowe serca
i naciek komórkowy. Jednak regularne podawanie przygotowanego ekstraktu zmniejszyło intensywność tych zmian.
Otrzymane wyniki, wskazują na to, że pieprz długi zapewnia znaczną ochronę
przed stresem oksydacyjnym indukowanym przez wspomniany antybiotyk
i zmniejsza jego kardiotoksyczność
, dzięki swojej aktywności przeciwutleniającej.
BEZPIECZEŃSTWO STOSOWANIA ![]()
Pieprz długi jest stosowany w kuchni i medycynie tradycyjnej
na szeroką skalę, dlatego też przyjmuje się, że jest on bezpieczny w umiarkowanych dawkach. Badania toksyczności ostrej na zwierzętach nie wykazują śmiertelności ani zwiększonej zachorowalności, przy podaży od 3 do 5 g/kg m. c. tej przyprawy. Jednak podczas ciąży
czy laktacji
należy być bardzo ostrożnym, ze względu na potencjalne interakcje owoców pieprzu długiego.
PODSUMOWANIE
Pieprz długi, dzięki obecnym w nim związkom, wykazuje szerokie spektrum pozytywnego działania: przeciwko licznym chorobom oraz dolegliwościom, w tym nowotworom
, stanom zapalnym
, depresji
, cukrzycy
, otyłości i hepatotoksyczności. Roślina
ta korzystanie wpływa na przebieg infekcji mikrobiologicznych
, chorób serca
, a także chroni przed negatywnymi skutkami promieniowania
Ponadto wydaje się być nietoksyczna, gdyż nie doniesiono o jakichkolwiek zgonach po zastosowaniu dużych dawek ekstraktów z owoców tego pieprzu. Naszym zdaniem roślina
ta jest bezpieczna i stosowana z umiarem skuteczna podczas różnych chorób. Pozostaje łatwodostępna, niedroga i wolna od nieporządanych działań.
Bibliografia:
1. Gunther A.: Piperyna z pieprzu czarnego. Chemia w Szkole 2018, 5: 11-13.
2. Kumar S., Kamboj J., Suman, Sharma S.: Overview for Various Aspects of the Health Benefits of Piper Longum Linn. Fruit. J Acupunct Meridian Stud 2011, 4(2): 134-140.