Kurkuma to przyprawa ceniona od wieków za swoje właściwości lecznicze 
Jest bliską kuzynką imbiru, dlatego nietrudno pomylić się przy jej wyborze. Postać sproszkowana (powszechnie dostępna w sklepach 
) posiada żółto-pomarańczową barwę.
Główna substancja aktywna, należąca do kurkuminoidów, zawarta w kurkumie to kurkumina. Właśnie dzięki niej roślina 
ta wykazuje tak szerokie spektrum działania na organizm człowieka:
- obniża ryzyko wystąpienia demencji
i nowotworów 
- jest pomocna w leczeniu depresji
- posiada właściwości antyoksydacyjne -odpowiada ze regenerację komórek (w tym neuronów )
- zmniejsza stany zapalne
- działa przeciwbólowo
- wykazuje aktywność przeciwdrobnoustrojową
- oczyszcza organizm
- przyspiesza metabolizm
- dodaje energii
- pozytywnie wpływa na układ pokarmowy
- obniża poziom cholesterolu
- obniża ciśnienie tętnicze krwi
- obniża ciężkostrawność dań (np. tych zawierających rośliny strączkowe)
LECZNICZE DZIAŁANIE W WYBRANYCH SCHORZENIACH O PODŁOŻU ZAPALNYM
Choroby przewlekłe, takie jak reumatoidalne zapalenie stawów (RZS) czy zapalenie stawów oraz mięśni są typowymi schorzeniami wieku podeszłego 
Towarzyszą im m.in.: utrata tkanki chrzestnej, przebudowa kości 
i przerost tkanki kostnej Zmiany te są wynikiem nieprawidłowo zachodzących procesów naprawczych tkanki chrzęstnej, do których może dojść np. przez uraz. Charakterystycznymi objawami są tutaj bóle w okolicy stawów, ograniczenie możliwości ruchowych 
oraz lokalne stany zapalne Przedłużający się proces zapalny atakuje zdrowe tkanki.
Oczywistym zdaje się być fakt zwiększonego poziomu niektórych czynników zapalnych u osób cierpiących z powodu zapalenia kości i stawów. Sytuacja ta prowadzi do chondrolizy (niszczenia komórek chrzestnych), dlatego też pacjentom często podaje się NLPZ (niesteroidowe leki przeciwzapalne).
Przeprowadzono sporo badań skupiających się na skuteczności kurkuminoidów w leczeniu zapalenia kości i stawów. Kuracja trwająca 3 miesiące i polegająca na podawaniu chorym wyciągów z różnych kłączy kurkumy 
w formie mikstury 
, poskutkowała zmniejszeniem wrażliwości na ból podczas poruszania się oraz ogólnej wrażliwości stawów u większości osób badanych. Poza tym, dowiedziono lepszych efektów terapeutycznych w przypadku połączenia tradycyjnej farmakoterapii z kurkuminiodami.
Działanie kurkuminoidów powoduje hamowanie aktywności IL-1beta, która to produkowana podczas pojawiającego się stanu zapalnego przerywa proliferację (namnażanie się) chondrocytów, prowadząc do ich programowanej śmierci 
(apoptozy). Dodatkowo substancje te redukują poziom czynników zapalnych w organizmie.
Kolejnym typem chorób o podłożu zapalnym są dolegliwości ze strony żołądkowo-jelitowej. Suplementacja kurkumą wpłynęła korzystnie na przebieg takich schorzeń jak: zapalna choroba jelit, niestrawność, zapalenie trzustki czy rak układu pokarmowego.
Zapalna choroba jelit należy do chorób autoimmunologicznych, wywołanych na skutek trwającego przewlekle stanu zapalnego Można wyróżnić jej dwie postacie: wrzodziejące zapalenie okrężnicy (UC) i chorobę Crohna (CD). W UC występują bóle jelita, owrzodzenie błony śluzowej, krwawienie oraz biegunka 
CD doprowadza do zapalenia całego przewodu pokarmowego, od jamy ustnej 
aż po odbyt. Istotnym czynnikiem sprawczym tej choroby jest zaburzenie równowagi 
między czynnikami zapalnymi i przeciwzapalnymi 
Dlatego najczęściej podaje się chorym standardowe leki przeciwzapalne
Badania kliniczne wykazały, że podawanie kurkumy pacjentom powodowało u nich cofanie symptomów chorobowych. Dotyczyło to choroby Crohna i chronicznego zapalenia jelit. Lepsze efekty uzyskano także podczas stosowania kurkumy razem z konwencjonalnymi lekami
Zbadano jeszcze wpływ kurkuminoidów na zakażenie wywołane przez bakterie Helicobacter pyroli In vitro hamowały one dalszy wzrost bakterii. Natomiast regularne podawanie kurkumy myszom 
przeciwdziałało skutkom zapalenia , powodowanym przez Helicobacter pyroli Jednak potrzebna jest większa liczba badań, aby dowieść niepodważalnej skuteczności kurkumy w leczeniu tego schorzenia.
LECZNICZE DZIAŁANIE W WYBRANYCH SCHORZENIACH METABOLICZNYCH
Najczęstszym z nich jest cukrzyca 
W jej przebiegu dochodzi do hiperglikemii (podwyższonego poziomu glukozy we krwi), gdyż mamy do czynienia z zaburzeniem produkcji bądź niewłaściwym działaniem insuliny. Przewlekła hiperglikemia prowadzi do powstania licznych schorzeń.
Badania przeprowadzone na zwierzętach 
oraz z udziałem ludzi 
pokazały, iż zastosowanie wysokich dawek kurkumy (ok. 100 mg/kg m.c.) w trakcie kilku tygodniowej terapii zahamowało nadmierny przyrost tkanki tłuszczowej, a także obniżyło poziom glukozy oraz hemoglobiny we krwi Szczególnie istotny jest tutaj wpływ na stężenie tzw. hemoglobiny glikolowanej (HbA1c) - wskaźnika glikemii ważniejszego niż poziom glukozy. Podwyższone wartości HbA1c informują o nieprawidłowym wyrównaniu cukrzycy , co zwiększa tylko ryzyko pojawienia się powikłań pocukrzycowych.
Poza tym, dostrzeżono duży potencjał kurkuminoidów (lub prościej samej kurkumy ) w przeciwdziałaniu odkładania się cholesterolu LDL, regulacji funkcji adipocytów (komórek tłuszczowych) oraz zapobieganiu powikłaniom pocukrzycowym (neuropatii cukrzycowej i zaburzeniom funkcjonowania nerek).
LECZNICZE DZIAŁANIE W CHOROBACH NOWOTWOROWYCH
Kurkuminoidy posiadają silne właściwości antynowotworowe Badania in vitro oraz in vivo przeprowadzone na zwierzętach wykazały ich hamujące działanie w stosunku do czynników przyspieszających proliferację, migrację (która sprzyja powstawaniu przerzutów) oraz zwiększających zjadliwość komórek nowotworowych Kurkuminoidy wpływają także na aktywację szlaków apoptotycznych zainfekowanych komórek. Najlepiej potwierdzono powyższe działanie w przypadku ludzkich komórek raka nosogardzieli, gardła, jelita grubego oraz glejaka wielopostaciowego.
Zbadano również, jaki efekt przyniesie połączenie suplementacji kurkuminoidami z leczeniem chemioterapią. Okazało się, że substancje zawarte w kurkumie wspomagają standardową procedurę antynowotworową dzięki osłabianiu mechanizmów opornościowych komórek raka
Szczególnie silną aktywność przeciwnowotworową wykazuje kurkumina wobec raka wywołanego wirusem brodawczaka ludzkiego, raka skóry, żołądka, wątroby, dwunastnicy, jelita grubego, piersi, jajnika i trzustki.
Wszystkie dotychczasowe badania w tym zakresie zostały zwieńczone badaniami klinicznymi. Dowiedziono w nich, iż podawanie kurkuminoidów osobom z glejakiem mózgu (w formie mikrokapsułek dla zwiększenia biodostępności) doprowadziło do kumulacji tych substancji w guzie, co sugeruje o ich wpływie na metabolizm komórek. Mechanizm przeciwnowotworowego działania kurkuminoidów na organizm opiera się na podobnych procesach, które zachodzą podczas reakcji zapalnej
LECZNICZE DZIAŁANIE W CHOROBACH OŚRODKOWEGO UKŁADU NERWOWEGO
Bariera krew-mózg stanowi nie lada wyzwanie do pokonania dla rożnego typu substancji. Kurkuminoidy wykazują duży potencjał w leczeniu chorób neurodegeneracyjnych Zawdzięczają ten fakt m.in. swoim właściwościom przeciwutleniającym oraz przeciwzapalnym
Alzheimer
Jest to jedna z najbardziej powszechnych chorób neurodegeneracyjnych Dochodzi w niej do nadmiernego gromadzenia się białka beta amyloidu w przestrzeniach zewnątrzkomórkowych, natomiast w przestrzeniach wewnątrzkomórkowych - nadmiernie ufosforylowanych form białek tau. Wszystko to prowadzi do obumierania neuronów Choroba objawia się początkowo poprzez zaburzenia poznawcze, później stopniowo dochodzi do utraty podstawowych funkcji życiowych, co finalnie skutkuje śmiercią
Jednak wiąże się duże nadzieje, co do leczniczego działania kurkumy w tym zakresie. Zauważono (w badaniach na myszach oraz ludzkich mózgach ), że skutecznie wybarwia ona blaszki beta amyloidu po podaniu zarówno doustnym 
, jak i dootrzewnowym. Dzięki temu są one łatwo widoczne po zastosowaniu metod fluorescencyjnych 
Badania in vitro pokazały silne działanie kurkuminoidów hamujące proces tworzenia się blaszek beta amyloidu. Dodatkowo osłabiały one efekt neurotoksyczności i cytotoksyczności wzmacniany przez to białko (beta amyloid). Dawko-zależne kurkuminoidy wpływały negatywnie na powstawanie włókien beta amyloidu oraz ich gromadzenie się, a także bardzo szybko reagowały na pre-agregaty, doprowadzając do ich rozdzielenia. Sama kurkumina wykazuje bardzo silną aktywność przeciwutleniającą (10x większą niż wit E
), przez co redukuje ilość uszkodzeń powstałych w wyniku stresu oksydacyjnego (jednej z potencjalnych przyczyn rozwoju patologii).
Substancje aktywne zawarte w kurkumie efektywnie przeciwdziałały fosforylacji białek tau. Ponadto ograniczały one (zwłaszcza kurkumina) produkcję czynników zapalnych wydzielanych przez astrocyty (największe komórki glejowe, składnik tkanki nerwowej ) pod wpływem beta amyloidu. W innych badaniach wykazano, iż kurkuminoidy zahamowywały powstawanie zaburzeń wywołanych przez beta amyloid, zwiększając równocześnie jego podatność na fagocytozę ze strony makrofagów.
Wiele badań in vivo przeprowadzonych na zwierzętach (myszach i szczurach ) potwierdziło, iż regularne podawanie kurkuminoidów drogą doustną przez 6 miesięcy przeciwdziała powstawaniu blaszek amyloidowych, indukuje ich rozpad oraz zmniejsza zasięg występowania tych już istniejących. Bardzo obiecujące wyniki uzyskano również w przypadku testów pamięciowych (na pamięć przestrzenną i krótkotrwałą). Efekt ten był wynikiem wprowadzenia zwierzętom suplementacji kurkumą , co cofało ich deficyty poznawcze 
Parkinson
Choroba Parkinsona jest również powszechną chorobą neurodegeneracyjną To samoistna, powoli postępująca, zwyrodnieniowa choroba ośrodkowego układu nerwowego. Charakterystycznymi jej objawami są zmiany zwyrodnieniowe komórek nerwowych dopaminergicznych (DA) w istocie czarnej mózgu oraz występowanie tzw. ciał Lewy’ego w zainfekowanych obszarach.
Póki co, nie ma dużej liczby badań mówiących o skuteczności kurkuminoidów w leczeniu choroby Parkinsona. Jedno, przeprowadzone na myszach , którym wcześniej podano MPTP (prolek , wywołujący trwałe objawy Parkinsona) dowiodło, iż wprowadzenie suplementacji substancjami zawartymi w kurkumie , na czas kilku tygodni, zahamowało neurodegenerację neuronów DA. Ponadto, regularne podawanie kurkuminoidów przeciwdziałało powstawaniu zaburzeń lokomotorycznych 
indukowanych przez MPTP.
Depresja
Poza wpływem kurkuminoidów na przebieg chorób neurodegeneracyjnych , zbadano również ich oddziaływanie w stosunku do chorób psychicznych. Większość przeprowadzonych badan dotyczyła właściwości przeciwdepresyjnych W jednym z nich pacjentom podawano kurkuminoidy w ilości ok. 500 mg/d. Osiągnięty efekt odwrócenia obniżonego nastroju 
był o wiele bardziej satysfakcjonujący niż w przypadku stosowania placebo Inne badanie znowusz pokazało celowość łączenia kurkuminy (1000 mg/d) ze standardową terapią antydepresyjną na okres 6 tygodni. Po tym czasie uzyskiwano znacznie lepsze wyniki w somatycznych i kognitywnych zaburzeniach towarzyszących depresji.
OSTROŻNIE! 
Z kurkumą nie powinny przesadzać osoby chore na kamicę żółciową. Jej działanie pobudza funkcjonowanie wątroby, co może powodować częstsze napady kolki żółciowej
Zalecane spożycie:
Nie określono dokładnie, ile kurkumy i kurkuminoidów powinniśmy dziennie przyjmować. Jednak EFSA (Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności) ustalił 3 mg/kg m. c. jako dopuszczalne dzienne spożycie. Dawka ta wydaje się być wystarczająca dla osób zdrowych, stosujących kurkumę wyłącznie w celach profilaktycznych, wzmacniających organizm 
W przypadku podejścia terapeutycznego , ilość spożywanej kurkumy należy znacznie zwiększyć, maksymalnie do 1,5 g dziennie (czubata łyżeczka 
do herbaty 
), lecz stosować ją przez stosunkowo krótki czas 
Sposoby na zwiększenie biodostępności kurkuminy:
- podgrzanie roztworu ją zawierającego (12x zwiększenie przyswajalności)
- przyjmowanie kurkumy w połączeniu z tłuszczami, najlepiej olejem kokosowym
oraz pieprzem. Ich dodatek pozwala lepiej przyswoić cenne kurkuminy, i to nawet, UWAGA, o 2 tys. procent 
A na koniec, łap jeden z naszych wystrzałowych preparatów, który zawiera ekstrakt z kurkumy oraz czarnego pieprzu, dzięki czemu jeszcze szybciej i lepiej odczujesz efekty płynące z jego stosowania: https://www.fitmentor.pl/pl/p/Evolite-Turmeric-Piperine-120-kapsulek/616.
Źródła:
3. Klimek E.: Kurkuma - złoto Indii. Wszechświat 2010, 111(7-9): 176-178.
4. Wierońska M. J.: Kurkuma - roślinne panaceum. Wszechświat 2017, 118(4-6): 117-125.