CUKIER DODANY - JAKIE SPUSTOSZENIE WYWOŁUJE W NASZYM ORGANIZMIE?
Jak wiadomo główną przyczyną chorób sercowo-naczyniowych
, cukrzycy typu II oraz otyłości jest nieprawidłowy styl życia, w tym - niewłaściwy sposób odżywiania się. Coraz częściej mówi się o roli cukru dodanego do żywności, jego wpływie na wyżej wymienione choroby oraz ogólną jakość zdrowotną diety. Przyjrzyjmy się temu bliżej.
Co kryje się tak właściwie pod pojęciem cukier dodany? Jest to cukier bądź syrop dodany podczas produkcji żywności, a także ten goszczący na naszych stołach. Mamy tu na myśli m.in. cukier biały (sacharozę), melasę czy chociażby miód ![]()
Gdzie jest go najwięcej? Nieprześcignione są tutaj napoje gazowane
(bezalkoholowe) oraz energetyzujące. Znacznie mniejszą rolę odgrywają desery zbożowe, napoje owocowe
czy cukierki ![]()
Takie słodzone napoje gazowane
to źródło dodatkowych, lecz zbędnych i pustych kalorii w naszej diecie. Średnio zawierają od 6-10g cukrów prostych na 100 ml!!! (1-2 łyżeczki
). Wypicie jednej puszki takiego napoju (355 ml) może dostarczyć nam 15-40g cukru, co daje 3-8 łyżeczek
i praktycznie pokrywa nasze dzienne zapotrzebowanie na cukier. A przecież nie jest to jedyna spożywana przez nas rzecz w ciągu doby.
OTYŁOŚĆ
Liczne badania wykazują, iż wysokie spożycie napojów słodzonych
jest głównym źródłem dodatkowej liczby kalorii w diecie, co sprzyja przyrostowi masy ciała oraz występowaniu chorób powiązanych.
Inne badania zwracają uwagę na niekorzystne zmiany w diecie: spożywanie słodzonych napojów bezalkoholowych
wiąże się ze zmniejszonym spożyciem mleka
, wapnia, błonnika
, skrobi
oraz białka
To może prowadzić do takich powikłań jak cukrzyca typu II, hipokalcemia (stan obniżonego poziomu wapnia we krwi
) czy osłabienie mineralizacji kości
(zwiększone ryzyko złamań).
CUKRZYCA I ZESPÓŁ METABOLICZNY
Przeprowadzone przez amerykańskich specjalistów badania potwierdziły dodatnią korelację pomiędzy spożyciem napojów słodzonych
a liczbą czynników ryzyka zespołu metabolicznego. Osoby, u których występowały 1-2 czynniki bądź 3 i więcej spożywały znacznie większą ilość słodzonych napojów
oraz mniejszą warzyw
i owoców
w porównaniu do osób bez czynników ryzyka. Stąd wysunięto wnioski, że niskie spożycie warzyw
i owoców
oraz wysokie słodzonych napojów bezalkoholowych
predysponuje do wystąpienia zespołu metabolicznego.
W innych badaniach natomiast wykazano związek spożycia wspomnianych napojów
z wystąpieniem cukrzycy typu II. Im większe dzienne spożycie słodzonych gazowanych napojów
, tym wyższe ryzyko cukrzycy typu II.
CHOROBY SERCOWO-NACZYNIOWE ![]()
Cukier dodany łączy się bezpośrednio, a także pośrednio (przez wpływ na rozwój otyłości) z problemem jakim są choroby sercowo-naczyniowe
Otyłość natomiast wpływa na rozwój nadciśnienia, dyslipidemii, cukrzycy typu II i zespołu metabolicznego.
Amerykańskie badania pokazują, że zwiększone spożycie cukru niekorzystanie wpływa na profil lipidów: spadek stężenia cholesterolu HDL, natomiast wzrost stężenia cholesterolu LDL i trójglicerydów. U osób spożywających napoje słodzone
częściej występowała również hipertrójglicerydemia oraz nadciśnienie.
INNE ZAGROŻENIA
Produkty zawierające dużą ilość cukru dodanego są zwykle niedoborowe w pozostałe niezbędne składniki odżywcze. Chodzi tu głównie o witaminy (A, E, C, B6, B12, kwas foliowy) oraz składniki mineralne (wapń, magnez, żelazo, cynk).
Oprócz tych wszystkich wyżej wymienionych chorób, duże spożycie cukru sprzyja rozwojowi nowotworów
, zwłaszcza raka
trzustki.
Ostatnią kwestią wartą zwrócenia uwagi jest próchnica zębów
, która występuje znacznie częściej wśród dzieci
spożywających słodycze
kilka razy dziennie, w porównaniu do tych, które rzadko je spożywają.
TO ILE TEGO CUKRU SPOŻYWAĆ?
Według WHO (Światowej Organizacji Zdrowia) w celu prewencji próchnicy zębów
, otyłości i pozostałych chorób przewlekłych należy ograniczyć spożycie cukru dodanego do max. 10% wartości energetycznej diety. Wytyczne te popierają m. in. polscy eksperci. American Heart Association zaleca natomiast ograniczenie spożycia cukru dodanego poniżej 100 kcal (6 łyżeczek
) dziennie dla kobiet
i poniżej 150 kcal (9 łyżeczek
) dziennie dla mężczyzn
w celu zapobiegania chorobom serca. Stanowi to ok. 5% ogółu energii.
Bibliografia:
1. Kłosiewicz-Latoszek L., Cybulskiej B.: Cukier a ryzyko otyłości, cukrzycy i chorób sercowo-naczyniowych. Probl Hig Epidemiol 2011, 92(2): 181-186.