UWAGA NA SUPLEMENTY DIETY!!! Ma być to lek! Wit. C i tyle, inaczej kwas L- askorbinowy

• chroni serce i naczynia krwionośne (działanie kardioprotekcyjne + wit. A, E i selen)
• wskazana dla osób palących
• chroni komórki organizmu przed stresem oksydacyjnym (silny przeciwutleniacz)
• obniża ryzyko rozwoju nowotworów
• wspomaga odporność (procesy immunomodulujące)
• odpowiada za lepsze przyswajanie żelaza niehemowego (w produktach pochodzenia roślinnego ) oraz wapnia
• bierze udział w syntezie hormonów oraz kolagenu (kolagen stanowi 25-40% białka zwierzęcego w organizmie)
• jest zaangażowana w odbudowę tkanek podczas gojenia się ran (regeneracja)
• normuje ciśnienie tętnicze
• ułatwia utrzymywać zdrowe dziąsła
• wspomaga osoby chore na cukrzycę (regulacja stężenia glukozy we krwi )

 

DZIAŁANIE PRZECIWUTLENIAJĄCE

Witamina C należy do grona witamin o właściwościach antyoksydacyjnych. Dzięki nim jest w stanie przeciwdziałać chorobom serca (m.in. chorobie wieńcowej) i naczyń krwionośnych. Pozytywny wpływ kwasu askorbinowego wykazano w badaniach z udziałem osób palących  Witamina ta, wraz z innymi przeciwutleniaczami (np. wit. E), hamuje proces peroksydacji lipidów wywołany paleniem papierosów , który w konsekwencji mógłby doprowadzić do powstania zmian zwyrodnieniowych i poważnych schorzeń, takich jak miażdżyca. Dlatego też tak bardzo istotne jest, żeby zwłaszcza osoby palące kontrolowały podaż wit. C (chociaż najlepszym krokiem dla poprawy zdrowia byłoby rzucenie palenia ). Aktywność przeciwutleniająca kwasu askorbinowego pozwala również chronić komórki organizmu przed negatywnym wpływem stresu oksydacyjnego.

 

DZIAŁANIE PRZECIWNOWOTWOROWE

Reaktywne formy tlenu (RFT) pełnią ważną rolę w metabolizmie oraz starzeniu się organizmu. Gdy dochodzi do zaburzenia równowagi oksydoredukcyjnej na skutek działania takich czynników zewnętrznych, jak stres oraz czynników wewnętrznych, RFT wywołują negatywne zmiany w organizmie, prowadzące do rozwoju nowotworów  Witamina C posiada, jak już wiadomo, silne właściwości przeciwutleniające, dzięki którym pozbywa się wolnych rodników. To wpływa na obniżenie ryzyka rozwoju raka , w szczególności żołądka i przełyku. Poza tym, kwas askorbinowy poprawia mechanizmy obronne organizmu (odporność ) w wyniku aktywacji komórek NK (natural killer) oraz limfocytów B i T. Są one odpowiedzialne nie tylko za zwalczanie patogenów , ale także usuwają komórki nowotworowe

Warto tutaj również wspomnieć o ochronie przed powstawaniem mutagennych (uszkadzających DNA) N-nitrozwiązków. Proces ten zachodzi w wyniku działalności bakterii Helicobacter pylori obecnych w żołądku, które to przemieniają azotany (pobrane z pokarmem ) w azotyny, a następnie azotyny w karcynogenne nitrozoaminy podczas reakcji nitrozowania. Witamina C wpływa hamująco zarówno na działanie bakterii w żołądku, jak i na reakcję nitrozowania. Już na poziomie azotynów redukuje je do postaci tlenków azotu.

 

WITAMINA C A ZABURZENIA POZNAWCZE

Wysokie spożycie witaminy C wiąże się z niższym rozpowszechnieniem zaburzeń poznawczych  Długotrwale prowadzone przez szwajcarskich naukowców badania wykazały, że wysoki poziom kwasu askorbinowego w surowicy krwi  jest związany z lepszymi wynikami testów pamięciowych  Natomiast inne badania potwierdziły tylko związek zaburzeń poznawczych z niższym poziomem wit. C w surowicy  Witaminy o właściwościach przeciwutleniających, do których należy właśnie kwas askorbinowy, chronią przed działalnością wolnych rodników. Wolne rodniki są podejrzewane o udział w powstawaniu dwóch głównych chorób skutkujących zaburzeniami poznawczymi u osób starszych: Alzheimera i demencji  Uszkodzenie oksydacyjne błon komórek nerwowych jest wysoce prawdopodobną przyczyną choroby Alzheimera, zaś utlenianie cholesterolu LDL - otępienia umysłowego (demencji ).

 

WITAMINA C A DNA MOCZANOWA U MĘŻCZYZN

Dna moczanowa to najpowszechniejsza choroba wywołująca nawracające stany ostrego zapalenia stawów wśród mężczyzn (głównie po 40 roku życia). Badania epidemiologiczne podają, że ogólne obciążenie społeczeństwa dną jest wysokie i dalej rośnie. Niezbędna w tym wypadku jest znajomość czynników ryzyka tej choroby jak i środków ochrony. Zdaje się, iż potencjalnie użytecznym związkiem, mającym zastosowanie w profilaktyce hiperurykemii i dny moczanowej może okazać się witamina C.

Zgodnie z amerykańskimi kryteriami ogłoszono, że ryzyko dny moczanowej zmniejsza się wraz ze wzrostem spożycia kwasu askorbinowego (wit. C). Ryzyko to spada nawet do 45% przy najwyższej dawce tej witaminy, sięgającej 1500 mg i więcej. Stosowana dieta oraz inne czynniki ryzyka rozwoju dny moczanowej, takie jak nadciśnienie tętnicze czy przewlekła niewydolność nerek nie miały wpływu na końcowy wynik. Dla przykładu, spożycie jednorazowo dawki 4 g wit. C podwoiło ilość wydalanego kwasu moczowego, natomiast codzienne spożywanie 8 g tej witaminy przez 3-7 dni zmniejszyło poziom kwasu moczowego w surowicy  na skutek działania moczopędnego. Suplementacja wit. C w wysokości 500 mg/d przez 2 miesiące również zmniejszyła poziom kwasu moczowego w surowicy , lecz praktycznie nieznacząco w porównaniu do wysokich dawek. Jednak już w przypadku dawki 500 mg/d zauważono zwiększenie szybkości filtracji kłębuszkowej. Niestety potencjalne korzyści płynące z niższego spożycia kwasu askorbinowego nie są takie oczywiste.

Osoby, które przyjmowały dodatkowo wit. C (poza pożywieniem) w dawce większej niż 700 mg/d wykazywały o 25% mniejsze ryzyko choroby niedokrwiennej serca w porównaniu z osobami nie stosującymi suplementacji. Jest to szczególnie istotna informacja dla pacjentów z dną moczanową, u których ryzyko zachorowalności i umieralności z przyczyn sercowo-naczyniowych jest wyższe. Biorąc pod uwagę wszystkie powyższe dane, spożycie witaminy C może stanowić skuteczną formę profilaktyki dny moczanowej.

 

Gdzie dużo? rokitnik, dzika róża, czarna porzeczka, papryka czerwona , szczypiorek , natka pietruszki

W Polsce głównym źródłem wit. C są ziemniaki i warzywa kapustne , ze względu na ich wysokie spożycie.

 

Zapotrzebowanie:

Optymalna dawka to 1g/dobę Jak najwięcej z pożywienia!!!

Jest to witamina rozpuszczalna w wodzie . Organizm broni się przed zbyt wysokimi dawkami wit. C poprzez ograniczenie jej wchłaniania i wydalanie z moczem (nie należy przesadzać u osób z kamicą nerkową).

 

Bibliografia:

1. Choi K. H., Xiang G., Curhan G.: Vitamin C Intake and the Risk of Gout in Men. Arch Intern Med 2009, 169(5): 502-507.

2. Janda K., Kasprzak M., Wolska J.: Witamina C - budowa, właściwości, funkcje i wtstępowanie. Pom J Life Sci 2015, 61(4): 419-425.

3. Paleologos M., Cumming G. R., Lazarus R.: Cohort Study of Vitamin C Intake and Cognitive Impairment. American Journal of Epidemiology 1998, 148(1): 45-50.