Chyba nikomu nie trzeba jej przedstawiać 
Cebula jest bliską krewną czosnku 
oraz pora, a jej lecznicze właściwości znane są nie od dziś. Była wykorzystywana do celów spożywczych i medycznych od tysięcy lat, czym więc zasłużyła sobie na miano tak wyjątkowego warzywa?
Wykazuje działanie:
- przeciwnowotworowe
- przeciwdepresyjne
- przeciwcukrzycowe
- przeciwgrzybicze
- przeciwdrobnoustrojowe
- przeciwzapalne
- przeciwutleniające (zwłaszcza czerwona cebula)
- przeciwskurczowe - antycholesteryczne (obniżające poziom cholesterolu, ochrona przed m.in. miażdżycą)
- hipotensyjne (obniżające ciśnienie tętnicze krwi
)
Za cały ten szereg pozytywnego oddziaływania na zdrowie odpowiadają zawarte w cebuli 
substancje bioaktywne: rozpuszczalne węglowodany (takie jak fruktooligosacharydy), związki siarki oraz flawonoidy. Ze względu na ich termiczną niestabilność należy spożywać surową (np. jako dodatek do sałatki 
) lub tylko umiarkowanie ugotowaną.
WŁAŚCIWOŚCI TERAPEUTYCZNE CEBULI
Działanie przeciwbakteryjne 
Cebula zwana jest naturalnym antybiotykiem 
Wzmaga wydzielanie śluzu z górnych dróg oddechowych, przez co wpływa na ich oczyszczanie oraz zmniejszenie objawów nieżytu błon śluzowych. Za czasów powojennych cebula służyła jako substancja odkażająca i przyspieszająca gojenie się ran 
Niektórzy preferowali jej żucie w celu zapobiegania przez zakażeniem jamy ustnej 
Dalej jest powszechnie wykorzystywana podczas pojawiającego się przeziębienia i grypy Cebula swoje bakteriobójcze właściwości zawdzięcza substancjom należącym do związków siarkoorganicznych - fitoncydom (m.in. allicyna). Działanie to skierowanie jest szczególnie na bakterie Gram-dodatnie, takie jak Staphylococcus aureus (gronkowiec złocisty), ale również skutecznie eliminuje bakterie Gram-ujemne: E. coli czy z rodzaju Salmonella. Warto wspomnieć, iż właściwości przeciwbakteryjne cebuli obniżają podatność na zakażenie się Helicobacter pylori. Skutkuje to chociażby obniżeniem ryzyka rozwoju raka żołądka. Cebula może także skutecznie pozbywać się pasożytów oraz grzybów z organizmu.
Kwercetyna (związek aromatyczny pochodzenia roślinnego 
należący do flawonoidów) wykazuje aktywność przeciwdrobnoustrojową , potwierdzoną badaniami in vitro oraz in vivo. W przypadku infekcji rinowirusami zatrzymuje ona endocytozę (przenikanie do komórki większych cząsteczek) wirusa i późniejsze jego namnażanie się. Z racji termolabilności 
kwercetyny zachowuje ona swoje właściwości tylko podczas spożywania cebuli na surowo. Obróbka termiczna, tj. gotowanie bądź smażenie 
wpływa na zmniejszenie działania przeciwdrobnoustrojowego tego warzywa Także równoczesne stosowanie substancji alkalicznych (zasadowych) obniża skuteczność terapeutycznego efektu.
Układ krążenia 
Wpływ na układ krążenia wynika z wielokierunkowego działania cebuli : przeciwpłytkowego, fibrynolitycznego (rozkład zakrzepu), obniżającego ciśnienie 
, zmniejszającego poziom homocysteiny (aminokwasu siarkowego) oraz lipidów (w tym także cholesterolu) w surowicy krwi Liczne badania dowiodły pozytywnego wpływu cebuli na redukcję stężenia cholesterolu LDL. Razem z wspomnianym działaniem przeciwpłytkowym i hipotensyjnym ( ciśnienie krwi) otrzymujemy kompleksową ochronę naczyń krwionośnych przed zakrzepami i miażdżycą. Efekt ten obniża ryzyko związane z występowaniem chorób sercowo-naczyniowych , takich jak zawał serca czy udar mózgu 
Wiek XX przyniósł istotne odkrycie, potwierdzające pozytywny wpływ cebuli na profil lipidowy pacjentów. Zauważono zwiększenie stosunku HDL do LDL (lipoprotein o dużej gęstości do lipoprotein o małej gęstości) oraz obniżenie poziomu cholesterolu całkowitego, co ostatecznie wpływa na ryzyko rozwoju m.in. miażdżycy. W jednym z badań zalecono pacjentom spożywać codziennie 50 g cebuli. Już po ok. 2 miesiącach od wprowadzenia takiej kuracji doszło do zwiększenia frakcji cholesterolu HDL i jednoczesnego obniżenia LDL. Należy zaznaczyć, iż efekt ten osiągnięto podczas spożywania surowej, białej (ostrzejszej w smaku) cebuli Dodatek tego warzywa do tłustej potrawy 
sprawia, że poziom trójglicerydów po posiłku nie ulega wahaniom. Natomiast aktywność fibrynolityczna jest wysoka również po zastosowaniu obróbki termicznej, np. smażenia
Przeprowadzono kilka badań na zwierzętach z hiperlipidemią, którym w wyniku podawania organicznego związku siarki, wyizolowanego z cebuli doszło do znacznej redukcji poziomu trójglicerydów, cholesterolu całkowitego oraz fosfolipidów w porównaniu z grupą kontrolną, nawet podczas stosowania diety bogatocholesterolowej 
Inne badania, przeprowadzone na szczurach 
, zmagających się z cukrzycą pokazały, iż organiczny związek siarki, podawany w wysokości 200 mg/kg masy ciała przez okres 45 dni obniżył poziom nie tylko lipidów w surowicy i tkankach, ale również i glukozy. Efekt ten porównuje się do skuteczności działania chociażby insuliny 
Za właściwości przeciwcukrzycowe może odpowiadać difenylamina.
Kwercetyna, oprócz wspomnianego wcześniej działania przeciwdrobnoustrojowego , wykazuje także właściwości obniżające poziom cholesterolu w hepatocytach (komórkach wątroby) oraz hamujące jego wchłanianie z przewodu pokarmowego.
Działanie przeciwpłytkowe oraz fibrynolityczne cebuli wynika z zawartości związków siarkowych, m.in. allicyny. Substancje te są porównywane do aspiryny - dają skuteczny efekt przeciwpłytkowy. Przeprowadzono badania, sprawdzające wpływ cebuli na układ krzepnięcia. Pacjentów, którzy wzięli w nich udział, podzielono na 3 grupy, w zależności od stosowanej diety: uboga w tłuszcze, bogatotłuszczowa oraz bogatotłuszczowa z dodatkiem 75 g smażonej cebuli dziennie. Uzyskane wyniki nie pozostawiają cienia wątpliwości - cebula wpływa hamująco na układ krzepnięcia. Osoby na diecie bogatotłuszczowej posiadają wysoką aktywność trombocytów (płytek krwi) i szybkość ich agregacji. Wprowadzenie dziennej dawki cebuli do jadłospisu dało efekt ochronny na układ krążenia - zmniejszyło aktywność trombocytów, poziom fibrynogenu we krwi, a także jej lepkość. Inne badania (in vitro), w których wykorzystano surowicę pacjentów i cebulę bądź jej ekstrakt tylko potwierdziły wcześniejsze wyniki.
Dalej zbadano jeszcze zależność między zawartością siarki w cebuli a aktywnością przeciwpłytkową. Okazało się, że ostre odmiany tego warzywa posiadają jednocześnie silniejsze działanie przeciwpłytkowe niż odmiany łagodniejsze. Bowiem typowy smak i ostrość cebuli jest determinowana właśnie przez ilość związków siarki.
Nie można pominąć także działania hipotensyjnego cebuli Spożycie soku z surowej cebuli Welsh wpłynęło na obniżenie skurczowego ciśnienia krwi, aczkolwiek ta sama cebula po ugotowaniu nie dawała już wcześniejszego efektu. Większe korzyści terapeutyczne wykazywała zielona odmiana tej cebuli w zestawieniu z żółtą. Badania przeprowadzone na szczurach pokazały, że w przypadku tych zwierząt na diecie bogatotłuszczowej z codziennym dodatkiem cebuli , szybkość przemiany tlenku azotu (NO) była większa niż u grypy na diecie niezawierającej cebuli Wyższa dostępność NO w naczyniach krwionośnych koreluje z niższym ciśnieniem krwi
Działanie przeciwutleniające
Aktywność antyoksydacyjna cebuli przeciwdziała uszkodzeniu komórek, spowodowanemu przez wolne rodniki. Wpływa to tym samym na obniżenie ryzyka rozwoju nowotworów Flawonoidy są organicznymi związkami pochodzenia roślinnego , odpowiedzialnymi za efekt przeciwutleniający cebuli Poza nim wykazują także działanie przeciwdrobnoustrojowe i owadobójcze 
Jedno z badań, w którym wzięły udział same kobiety, polegało na zwiększonym spożyciu przez nie cebuli Poskutkowało to zwiększeniem poziomu flawonoidów w surowicy wśród badanych, a w związku z tym znacznie spadł stopień oksydacji limfocytów oraz poziom wskaźników stresu oksydacyjnego w moczu. Inne badania, przeprowadzone na szczurach będących pod wpływem działania nikotyny 
udowodniły, że olej pozyskany z cebuli redukuje peroksydację lipidów, indukując równocześnie aktywność enzymów przeciwutleniających.
Oprócz flawonoidów również związki siarki mają właściwości antyoksydacyjne. Zestawienie ze sobą różnych substancji przeciwutleniających pokazało, że regularne spożywanie cebuli (czyli także zawartej w niej m.in. kwercetyny) można przyrównać do suplementacji witaminą E, ze względu na uzyskanie podobnego efektu terapeutycznego.
Choroby nowotworowe
Cebula a rak prostaty
Warzywa z rodzaju Allium (tj. czosnek i cebula ), w przeprowadzonych badaniach epidemiologicznych wykazały potencjalne działanie chemoprewencyjne, w przypadku osób chorych na raka prostaty. Inne badanie, kliniczno-kontrolne angażowało 238 pacjentów z nowotworem prostaty i 471 mężczyzn, jako osoby kontrolne. Mężczyźni w grupie najwyższego spożycia warzyw z rodzaju Allium mieli istotnie statystycznie niższe ryzyko rozwoju raka prostaty niż ci, w grupie najniższego spożycia. Aktywność przeciwnowotworowa jest ściśle związana z zawartością związków siarki organicznej w tych warzywach Obserwuje się kilka mechanizmów ich działania: wpływ na enzymy metabolizujące leki (indukcja enzymów detoksykacyjnych, które dezaktywują substancje toksyczne 
i ułatwiają ich usunięcie z organizmu), aktywność przeciwutleniającą, hamowanie wzrostu guza (w przypadku m.in. linii komórek raka prostaty), indukcję apoptozy (programowanej śmierci komórek) oraz efektywne pobudzenie odpowiedzi immunologicznej (m.in. uwalnianie czynnika martwicy nowotworów ).
Pozostałe nowotwory
Duże znaczenie w tym aspekcie ma już wspomniane wcześniej działanie antyoksydacyjne, które powoduje pozbycie się z organizmu nadmiaru wolnych rodników, co w konsekwencji ogranicza możliwości rozwoju nowotworów Związki siarkowe obecne w cebuli wykazują aktywność w stosunku do enzymów, biorących udział w transformacji kancerogennej (przemianie substancji w rakotwórcze ). Badania podają, że olej z cebuli hamuje wzrost komórek białaczki promielocytowej oraz wpływa na ich różnicowanie. Ten sam olej daje korzyści podczas stosowania zewnętrznego, zapobiegając rakowi skóry. Jest ono jednak nie aż tak silne, jak w przypadku działania oleju z czosnku , lecz o tyle ważne, bo skuteczne na różnych etapach rozwoju nowotworu
Spożywanie roślin z rodzaju Allium (cebula , czosnek ) obniża ryzyko rozwoju raka płuc, przełyku oraz żołądka. Należy tutaj przypomnieć o właściwościach przeciwbakteryjnych cebuli , ograniczających zakażenie H. pylori - jednego z czynników rozwoju właśnie nowotworu żołądka. Znowuż indukcja apoptozy odegrała istotną rolę w zahamowaniu rozwoju raka wątroby, piersi i jelita grubego. Za pobudzanie tego procesu odpowiada już dobrze znana kwercetyna.
Ciekawostka
: Wystarczy spożywać jedynie 10g/d cebuli , aby pokryć dzienne zapotrzebowanie na wit. E (8-10 mg/d).
Podsumowanie
Wniosek? Nie bójmy się jeść cebuli ! Niewielki codzienny jej udział w diecie jest powszechnie zalecany (zwłaszcza pacjentom kardiologicznym ) i uzasadniony, ze względu na wielokierunkowe spektrum działania terapeutycznego 
Bibliografia:
1. Bahram-Parvar M., Loong-Tak L.: Fresh-Cut Onion: A Review on Processing, Health Benefits, and Shelf-Life. Comprehensive Reviews in Food Science and Food Safety 2018, 17: 290-308.
2. Izzo A., Capasso R., Capasso F.: Eating garlic and onion: a matter of life or death. British Journal of Cancer 2004, 91.
3. Wala K., Kuczyńska M., Zdrojewicz M.: Cebula - niedocenione źródło korzyści terapeutycznych. Medycyna Rodzinna 2019, 22(1): 41-46.