Czym jest sól?
Sól
to najprawdopodobniej jeden z najczęściej używanych składników, szczególnie w kuchni, na całym świecie
Odpowiada za polepszanie oraz wydobywanie smaku potraw
, a także posiada właściwości konserwujące (zapobiega namnażaniu się bakterii
), dzięki czemu żywność
nie ulega tak szybko zepsuciu
Z chemicznego punktu widzenia sól
to chlorek sodu (NaCl), składający się w 40% z sodu (Na) i 60% z chloru (Cl). Dlatego też, jeżeli na opakowaniu produktu
jest tylko informacja o zawartości sodu, wystarczy pomnożyć tę liczbę przez 2,5, aby dowiedzieć się, ile soli
dostarczymy do naszego organizmu.
Bez soli życie byłoby niemożliwe
, ponieważ:
- odpowiada za regulację gospodarki wodno-elektrolitowej

- kontroluje funkcjonowanie naszych mięśni i nerwów (przepływ impulsów)


- wpływa na ciśnienie tętnicze krwi

Rodzaje soli ![]()
- Sól stołowa
(biała/kuchenna) jest najczęściej spożywaną postacią soli. Wysoce rafinowana, przez co oprócz zanieczyszczeń usuwane są z niej śladowe ilości minerałów. Często dodatkowo wzbogacana jodem. - Sól morska
jest podobnie przetwarzana jak kuchenna, lecz nie tak mocno zmielona, przez co może zawierać trochę więcej minerałów. - Sól himalajska
posiada zazwyczaj różowy kolor, ze względu na śladową zawartość tlenku żelaza (rdzy). Nie jest rafinowana i dlatego ma więcej minerałów niż stołowa 
- Sól Maldon
jest zwykle krystalizowania, co daje uczucie przyjemnej chrupkości na pieczonych potrawach
Niestety może kosztować nawet 10x więcej
niż konwencjonalna sól 


- Sól koszerna
może wyróżniać się większa gęstością niż pozostałe sole, przez co łatwo zredukować jej ilość do uzyskania podobnego wpływu na smakowitość potraw
Za to jej krucha struktura ułatwia solenie jedzenia 
- Sól celtycka
charakteryzuje się szarawym kolorem, ponieważ zawiera więcej magnezu. Podobnie jak himalajska jest nierafinowana, a została odkryta na przybrzeżnych obszarach Francji.
Różne rodzaje soli mogą nieznacznie różnić się smakiem
, zwłaszcza te nierafinowane (ze względu na większe kryształy) będą bardziej intensywne i wyczuwalne w potrawie
Z perspektywy żywieniowej oraz wpływu na zdrowie
wszystkie wyżej wymienione sole są porównywalne, dlatego konkretnego wyboru należy dokonać według osobistych preferencji ![]()
Rekomendacje dotyczące spożycia soli ![]()
Obecne zalecenia WHO podają, żeby dzienna dawka soli nie przekraczała 5 g
(chodzi tu nie tylko o sól dodaną do potraw
świadomie przez nas, ale też i tę obecną już np. w żywności przetworzonej ![]()
). Produkty zawierające więcej niż 1,5 g/100 g soli
definiuje się jako te o wysokiej jej zawartości, natomiast produkty o niskiej zawartości soli
zawierają jej mniej niż 0,3 g/100 g.
Spożycie soli a zdrowie ![]()
Mechanizm działania powodujący wzrost ciśnienia krwi
przez sól
polega na wzroście stężenia sodu we krwi
Im więcej sodu, tym więcej wody
jest on w stanie związać. Gdy ciśnienie krwi
jest podwyższone, nasze serce
naturalnie zaczyna pracować mocniej, aby nieustannie pompować krew
po całym ciele
, co może nadmiernie obciążać tętnice i niektóre narządy. Powszechnie wiadomo, że nadciśnienie (wysokie ciśnienie tętnicze krwi
) jest bezpośrednim czynnikiem ryzyka wielu chorób, szczególnie chorób sercowo-naczyniowych
i niewydolności nerek.
Spożycie soli
zostało dokładnie zbadane u osób z normotensją (prawidłowym ciśnieniem krwi
) i hipertensją (nadciśnieniem). Badania te nie wykazały statystycznie istotnej korelacji miedzy spożyciem soli
a śmiertelnością z jakiejkolwiek przyczyny lub z powodu chorób sercowo-naczyniowych
Inne badania, przeprowadzone ponownie wśród tych samych osób (z normotensją i hipertensją) wykazały, że zmniejszenie spożycia soli
tylko nieznacznie wpłynęło na obniżenie skurczowego i rozkurczowego ciśnienia krwi
Te minimalne zmiany nie osiągnęły żadnego znaczenia klinicznego ![]()
Najlepsze wyniki odnotowano w przypadku zmniejszenia dziennej dawki soli
o 4,5g wśród osób z nadciśnieniem - nastąpił widoczniejszy spadek ciśnienia skurczowego i rozkurczowego krwi
Z drugiej jednak strony tak niskie spożycie soli
może w niedługim czasie doprowadzić do zwiększonego poziomu reniny, aldosteronu oraz noradrenaliny w surowicy krwi
- taka sytuacja ma potencjalny wpływ na zwiększenie ryzyka choroby niedokrwiennej serca ![]()
Jak widać, znacząco zmniejszone spożycie soli
może być wręcz szkodliwe dla naszego zdrowia. Zbyt mało sodu wiąże się z negatywnym wpływem na profil lipidów we krwi
, insulinoopornością, a nawet niewydolnością serca
Dodatkowo bardzo restrykcyjne ograniczenie spożycia soli
może doprowadzić do niebezpiecznie niskiego stężenia sodu w organizmie, wywołując stan hiponatremii (zbyt mało sodu w krążeniu) ![]()
Podsumowując...
Zmniejszenie spożycia soli
wydaje się być uzasadnione w przypadku osób z nadciśnieniem tętniczym, jednak pamiętajmy, żeby nie przesadzać też w drugą stronę i nie popadać ze skrajności w skrajność ![]()
Warto również zastanowić się nad jakością własnej diety i pozbyć się z niej żywności wysokoprzetworzonej ![]()
- spowoduje to automatyczny spadek spożycia soli
Jednocześnie wpłynie to korzystnie na nasze zdrowie
oraz samopoczucie
, a jak wiadomo „w zdrowym ciele
, zdrowy duch”! ![]()
![]()
![]()
Źródła:
1. https://www.hormonesmatter.com/himalayan-salt-lead-rebuttal/
2. He FJ, MacGregor GA: A comprehensive review on salt and health and current experience of worldwide salt reduction programmes. Journal of Human Hypertension 2009, 23: 363-384.
3. Source Naturals Vitamin and Herbal Supplement Provider Home Page - Crystal Balance™ Himalayan Rock Salt.
4. Alderman M. H.: Salt, Blood Pressure, and Human Health. Hypertension 2000, 36: 890-893.